دلیل بلندپروازی هواپیماها چیست؟

اینکه چرا هواپیماها در ارتفاع خاصی، مثلا ۳۵ هزار پایی پرواز می کنند، به احتمال زیاد دغدغه شما به عنوان یک مسافر هواپیما نیست. شما نهایتا دغدغه این را داشته باشید که یک بلیط ارزان هواپیما شکار کنید و پرواز با هواپیما را به خاطره انگیزترین و راحت ترین سفر عمرتان بدل کنید. اما خوب نباید انکار کرد که کنجکاوی بخشی از طبیعت انسان است و این مسئله در مورد مسافران هم صدق می کند. ممکن است تا کنون به گوشتان نخورده باشد که هواپیماها به طور معمول در ارتفاع بسیار بالایی یعنی در حدود ۳۵ هزار پا پرواز می کنند. با این حساب، به توصیه قاصدک ۲۴ گوش دهید و این مطلب جالب را تا انتها بخوانید.

چرا هواپیماها در ارتفاع خیلی بالا پرواز می کنند؟

به نظر می رسد پاسخ این پرسش خیلی ساده باشد: هر چه بالاتر، بهتر! اما بدون شک دلایل علمی پشت این قضیه وجود دارند. به طور نمونه یکی از دلایل اصلی پرواز هواپیماها در ارتفاع بالا این است که از آنجایی که هوا با هر قدم افزایش ارتفاع، رقیق تر می شود؛ هواپیماها می توانند راحت تر و سریع تر پرواز کرده، سوخت کمتری مصرف کرده و در نتیجه پول بیشتری را صرفه جویی کنند. به همین منظور نقطه دلچسب پرواز برای هواپیماها چیزی بین ۳۵ تا ۴۲ هزار پا در نظر گرفته شده است (صنعت هوایی هنوز از مقیاس های پا و اینچ به عنوان مقیاس های استاندارد خود استفاده می کند).

این نکته را هم باید افزود که این ارتفاع آنقدر بالا هست که اکسیژن در آن برای سوخت رساندن به موتور به حد کافی پراکنده شده و آنقدر پایین است که در آن مقاومت هوا به بیشترین حد خود می رسد. به علاوه این ارتفاع مطلوب با وزن نرمال یک هواپبما هم مرتبط است؛ از همین رو هواپیماهای سنگین تر در ارتفاع پایین تر پرواز کرده و هواپیماهای سبک تر در ارتفاع بالاتر.

پرواز بر فراز ابرها

پیتر تِری که برای ۳۰ سال خلبان یک هواپیمای مسافری بوده است، می گوید: هر هواپیما برای خود یک ارتفاع مطلوب دارد که آن هم به خاطر حداقل هزینه یا حداقل مصرف سوخت است. این عدد همچنین بر اساس وزن هواپیما تعیین می شود. برای مثال هواپیماهای کنکورد در ارتفاع بالاتری پرواز می کردند؛ چیزی بین ۵۰ تا ۶۰ هزار پا که در آن هیچ هواپیمای دیگری قادر به پرواز نبود. داگ موریس یک خلبان شرکت ایر کانادا بیان می کند که قانون کلی این است که هر چه ارتفاع بالاتر باشد، بهتر است. دلیل آن هم این است که هوای رقیق تر کشش کمتری را به هواپیما تحمیل می کند. در حقیقت نوعی توازن بین مصرف بهینه سوخت و نیروی هواپیما وجود دارد.

هوا در آن ارتفاع چگونه است؟

پرواز کردن در ارتفاع هزاران پایی از سطح زمین به این معنی است که هواپیما در معرض هوای بدی که مردم در روی زمین با آن مواجه می شوند، قرار نخواهد گرفت. تصور کنید که روی صندلی هواپیما نشسته اید و هیچ چیز به جز آسمان آبی را از پنجره خود نمی بینید و تا زمان فرود آمدن به فرودگاه مقصد خود ، تنها چند قطره باران از نظرتان خواهد گذشت. در واقع در این ارتفاع تروپوسفر که نزدیک ترین لایه اتمسفر به زمین است، مکانی برای بیشتر پدیده های جوی است. این ارتفاع که اندازه آن به ۳۶ هزار پا می رسد، جایی است که بیشتر احتمال دارد ابر، باران های سنگین و بادهای سخت را شاهد باشد. هواپیماها پرواز در استراتوسفر را که به معنای تکان های کمتر است، بیشتر ترجیح می دهند.

اجتناب از ترافیک شدید

پرواز کردن در ارتفاع خیلی بالا معنای دیگری هم دارد و آن هم این است که هواپیما قادر خواهد بود تا از ترافیک هواپیماهای دیگر مانند هواپیماهای سبک یا هلی کوپترها و نیز حشرات و پرندگانی که در ارتفاع پایین تر پرواز می کنند؛ اجتناب کند. این نکته را هم باید بدانید که هواپیماهای سبک کابین های پر فشار ندارند و از این رو در ارتفاع زیر ۱۰ هزار پا پرواز می کنند. برای پرواز کردن در ارتفاع بالاتر خلبان باید برای حفظ هوشیاری خود از ماسک اکسیژن استفاده کند.

اجتناب از ترافیک هوایی

در هنگام بروز موقعیت اضطراری چه اتفاقی می افتد؟

در صورتی که در ارتفاع ۳۵ هزار پایی اتفاق بدی برای هواپیما بیفتد؛ مانند از دست دادن قدرت موتور؛ خلبان برای مقابله با این وضعیت راه دشوارتری در پیش دارد تا وقتی که هواپیما در ارتفاع ۱۰ هزار پایی پرواز می کند. شاید اندکی احمقانه به نظر  برسد اما به یاد داشته باشید که هواپیماها حتی در صورت از دست دادن قدرت هر دو موتور می توانند به صورتی کاملا ایمن فرود بیایند.

کاهش ارتفاع پرواز

هوا در این ارتفاع چقدر سرد است؟

هر چقدر ارتفاع بالاتر برود، تا ارتفاع ۴۰ هزار پایی هوا هم سردتر می شود. اگر دمای هوا در سطح زمین ۲۰ درجه سانتیگراد باشد، در ارتفاع ۴۰ هزار پایی منفی ۵۷ درجه سانتیگراد و در ارتفاع ۳۵ هزار پایی منفی ۵۴ درجه سانتیگراد خواهد بود.

منبع: traveller.com.au